Een kwartiermaker is de wegbereider en verbinder in de vroege initiatieffase van een complexe ruimtelijke opgave. De kerntaak van de kwartiermaker is het creëren van draagvlak, het smeden van coalities en het organiseren van de randvoorwaarden om van een abstract idee, een vastgelopen situatie of een maatschapelijke noodzaak te komen tot een startklaar project.

Binnen Studio WeBuild wordt de kwartiermaker gezien als de pionier die orde schept in de initiële chaos. De rol is de essentiële schakel tussen de 'bestuurlijke of maatschappelijke wens' en de daadwerkelijke 'projectmatige start'.

Profiel van de rol

Wat doet een kwartiermaker?

Anders dan een projectmanager (die stuurt op beheersing van tijd, geld en kwaliteit van een gedefinieerd project) of een beleidsmaker (die stuurt op kaders), stuurt de kwartiermaker op beweging en mogelijkheid. Hij of zij opereert wanneer de kaders nog niet vastliggen en de route onbekend is.

De rol omvat drie hoofddomeinen:

1. Het speelveld verkennen (analyse)

De kwartiermaker start vaak in een onduidelijke of vastgelopen situatie. Wie zijn de spelers? Wat zijn de verborgen belangen en waar zit de pijn? Welke transitievelden (zoals energie, mobiliteit of inclusiviteit) raken dit gebied? Het scherp in kaart brengen van de politieke, bestuurlijke en maatschappelijke arena is de eerste cruciale stap om te voorkomen dat er aan een 'dood paard' wordt getrokken.

2. De coalitie smeden (verbinding)

De kern van het vak is het wegnemen van koudwatervrees en de juiste partijen aan tafel krijgen die elkaar van nature niet snel vinden. De kwartiermaker verbindt verschillende werelden:

• Publiek: Gemeente, provincie, waterschappen.

• Privaat: Grondeigenaren, investeerders, ondernemers.

• Maatschappelijk: Bewoners, belangengroepen, corporaties. Het doel is om vanuit tegengestelde belangen te komen tot een gezamenlijke, gedragen ambitie.

  
  

3. De condities scheppen (organisatie)

Een idee of ambitie wordt pas een project als de randvoorwaarden kloppen. De kwartiermaker zorgt voor het noodzakelijke mandaat, organiseert de initiële financiering (zaaigeld) en tuigt de juiste governance-structuur op. Hij zorgt dat het 'landingsgestel' klaar staat zodat de volgende fase—die van de conceptontwikkelaar—kan starten.

De Studio WeBuild benadering

Bij Studio WeBuild legt de kwartiermaker het fundamentele draagvlak waarop de methodiek van de 4 O's kan floreren:

• Onderzoeken: Het krachtenveld, de weerstand en de kansen in kaart brengen.

• Ontwerpen: Het proces en de samenwerkingsvorm ontwerpen (nog niet het fysieke plan).

• Ontwikkelen: Het creëren van bestuurlijk committment en maatschappelijk draagvlak.

• Organiseren: Het formele startschot geven en de overdracht naar de conceptfase borgen.

  
  

Verschil met andere rollen

Om verwarring in de markt te voorkomen, is het belangrijk het onderscheid te maken:

• Projectmanager: Richt zich op de uitvoering en beheersing van een vastgesteld plan. De kwartiermaker richt zich op het ontstaan van het plan en het creëren van beweging.

• Conceptontwikkelaar: Vertaalt de ambitie naar een inhoudelijk product en visie. De kwartiermaker zorgt ervoor dat de juiste partijen met het juiste mandaat aan tafel zitten om die ambitie te kunnen vormen.