De bezem door de BV Nederland: Waarom we vastlopen in onze eigen 'oplossingen'

"Integraal werken" is verworden tot een containerbegrip waar iedereen de mond vol van heeft, maar waar de praktijk in verzuipt. Bij Studio WeBuild zien we een zorgwekkende trend: we zijn kampioen in het stapelen van kennis en regels, maar we zijn verleerd hoe we moeten opschonen. We proberen de toekomst te forceren met een besturingssysteem dat hopeloos verouderd is.

We slepen de oude zooi mee

Echte vernieuwing vraagt om ruimte, maar in plaats daarvan verzamelen we ballast. We voeden nieuwe technologieën en AI met de data en denkfouten van gisteren. Het resultaat? We slepen de 'oude zooi' mee naar elke nieuwe oplossing. Als je een modern concept bouwt op een fundament van administratief puin en verouderde aannames, zal de boel uiteindelijk altijd verzakken. Het gebrek aan oplossend vermogen zit hem niet in een gebrek aan ideeën, maar in het onvermogen om afscheid te nemen van wat niet meer werkt.

Gevangen in kaders: Wanneer beleid de ambitie inhaalt. Durven we het systeem op te schonen om ruimte te maken voor wat er allang kan?

Het neuzelen op de vierkante millimeter

Kijk naar de gemiddelde gemeentelijke burelen. Daar wordt eindeloos 'geneuzeld' op de vierkante millimeter van grondexploitaties. De focus ligt op de veilige cijfers van vandaag, terwijl de werkelijke transitie buiten de deur wordt gehouden.

Het is pijnlijk om te zien hoe organisaties zich schikken in hun eigen beleidskaders, simpelweg omdat dit de makkelijke route is. Het vraagt namelijk geen ambitie om te doen wat we gisteren ook al deden. Het vraagt daarentegen lef en moed om te zeggen: "Dit kader blokkeert de vooruitgang, dus we gooien het overboord." Die bestuurlijke moed is momenteel de schaarste grondstof in onze sector.

Versnellers die verharden

Wat de situatie vaak verergert, zijn de zogenaamde 'versnellers'. In theorie aangesteld om processen vlot te trekken, maar in de praktijk ontpoppen zij zich vaker als verharders. Zij drukken de oude manier van denken er met nóg meer kracht doorheen. Ze bewaken de grenzen van het systeem in plaats van de ruimte daarbuiten op te zoeken. Zo maken ze de beweging niet vloeibaar, maar juist rigide.

Alles vastgelegd, niets geregeld

De technieken voor duurzaam bouwen liggen op de plank. Het geld is er vaak ook. Toch zitten we vast aan fiscale grenzen of normen die de praktijk gijzelen. We hebben alles zo dichtgetimmerd dat we in feite niets meer geregeld krijgen; elke unieke situatie vraagt namelijk om een andere balans tussen borging en beweging.

Experts zoals transitie-hoogleraar Jan Rotmans noemen dit de 'tussentijd': het oude systeem vecht voor zijn voortbestaan en houdt de vernieuwing in een wurggreep. We hebben geen behoefte aan meer beheerders van de stilstand, we hebben 'schoonmakers' nodig in de BV Nederland.

Wat wij doen: Ruimte maken voor de nieuwe tijd

Bij Studio WeBuild weigeren we mee te gaan in het 'doorbeuken' binnen een logica die niet meer klopt. Wij zetten onze diensten in om de weg vrij te maken:

• Strategisch advies: Wij helpen bij het opschonen. Wat is noodzakelijk fundament en wat is ballast die je alleen maar vertraagt? We dagen partners uit om verder te kijken dan de korte-termijnwinst van de grondexploitatie.

• Conceptontwikkeling: Wij ontwerpen oplossingen die ruimte laten voor de praktijk. We bepalen scherp waar we iets 'dichtzetten' voor de kwaliteit, maar ook waar we het 'openzetten' voor innovatie.

• Integrale realisatie: Bij ons betekent 'integraal' niet dat we het nóg complexer maken, maar dat we de ruis weghalen zodat de kern van de opgave weer zichtbaar wordt.

  
  

Een oproep: Stop de schijnbewegingen

Mijn oproep aan bestuurders, beleidsmakers en professionals: stop met het herhalen van het verleden. Schik je niet naar de oude kaders omdat dat veilig voelt. Heb de ambitie om werkelijk te breken met systemen die ons nu verstikken.

Schik je niet naar het beleid van gisteren, maar heb de moed om je te schikken naar de nieuwe tijd. De techniek is er klaar voor. Jij ook?