Waarom ik een fan ben van het minderheidskabinet (en we moeten stoppen met zeuren)

Het valt me op: iedereen loopt maar te klagen over dat minderheidskabinet. De media, de politiek, de mensen op verjaardagen... het zou allemaal onzekerheid en chaos zijn. Nou, ik zie dat dus totaal anders. Ik ben juist een enorm voorstander. Sterker nog, volgens mij is dit precies wat we nodig hebben.

In het midden is het hard werken: liever vieze handen en resultaat, dan schone schijn op de flank.

Er wordt aan de flanken wat afgeschreeuwd over ‘wel’ en ‘niet’. Het gaat continu over te veel links of te veel rechts. Maar waar hoor je niemand over? Over te veel in het midden. Terwijl een minderheidskabinet eigenlijk niks anders is dan een gedwongen keuze voor dat midden.

Je kunt natuurlijk zeggen: "Ja, maar dan bereik je niks." Mijn antwoord? Niets is nog altijd meer dan niets met meer van hetzelfde wat we toch al niet wilden. We kennen de alternatieven: alles dichttimmeren in beton, gedoe, geen vooruitgang en stilstand. En ondertussen ‘boefjes’ die elkaar afbekken en weinig verantwoordelijkheid nemen om vanuit het midden echt iets te laten schuiven.

Kijk eens naar Amerika (en wees blij met ons 'gedoe')

Laten we eerlijk zijn: dat vechten op de flanken, is dat nou het walhalla? Kijk naar Amerika. Democraten tegenover Republikeinen, loopgravenoorlog, totale stilstand. Daar heb je die duidelijke flanken waar sommige mensen hier zo naar snakken.

Maar als je dan de lijstjes erbij pakt – geluk, gezondheidszorg, pensioenen, welvaart – wie staan er dan bovenaan? Juist, West-Europa. Met al ons polderen, ons overleggen en ons "midden-gedoe". Blijkbaar doen we iets goed met dat eeuwige compromis. We klagen erover, maar ondertussen hebben we het beter voor elkaar dan de landen waar de politiek een bokswedstrijd is.

Ondernemen doe je op de flanken, politiek in het midden

Als je per se op de flanken wilt werken, als je radicaal je eigen koers wilt varen: word dan ondernemer. Daar kun je pionieren, daar kun je sturen op visie. Maar politiek gaat niet over jouw gelijk, het gaat over een samenleving. En die kun je niet naar je hand zetten. Waarom begrijpen zo weinig politici dat?

In het midden is het hard werken. Daar moet je de goede dingen bereiken die iedereen nodig heeft, niet alleen jouw eigen niche.

Frisse wind uit Nieuw-Zeeland

We zijn hier zo bang voor onzekerheid, maar kijk eens over de grens. Ik vind het model van Nieuw-Zeeland bijvoorbeeld verfrissend. Daar werken ze met Confidence and Supply. Simpel gezegd: een gedoogpartner belooft de regering niet naar huis te sturen en de begroting te steunen. Maar voor de rest? Zoek het maar uit.

Dat betekent dat de regering voor elke wet opnieuw de boer op moet. Ze moeten de kamer overtuigen. Shoppen voor een meerderheid. Dat houdt iedereen scherp en zorgt dat je wetten krijgt die breed gedragen worden, in plaats van die in beton gegoten achterkamertjesdeals die we hier gewend zijn.

De les voor mij als conceptontwikkelaar: CPO vs. sociale bouw

Die dynamiek herken ik naadloos in mijn eigen vak. Ik ben conceptontwikkelaar en kwartiermaker. Ik lees veel, reis de wereld rond, voer verdiepende gesprekken en volg trends. De kunst in mijn vak is niet om blind te kiezen, maar om te weten wanneer je wat doet.

Neem een actueel thema als wonen. Gaat het over sociale woningbouw? Dat is typisch een opgave voor het midden. Dat gaat over grote aantallen, over systemen, over fundamentele zekerheid voor iedereen. Daar moet je niet experimenteren met onzekerheid; daar heb je consensus en brede kaders nodig.

Maar kijk je naar een CPO-constructie (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap)? Dat hoort op de flank. Dat vraagt om een overheid die durft los te laten. Een gemeente moet dan niet gaan regelen, maar moet de ruimte geven aan een specifieke groep pioniers. Daar moet je juist wél de rand opzoeken.

Kunde en bezinning

Het probleem is vaak dat we alles op één hoop gooien. We proberen de flank te regelen met de regels van het midden, of het midden te bestieren met de retoriek van de flank.

Dat onderscheid kunnen maken, eist professionaliteit. Het vraagt om kunde en verdieping. Je moet je dossier kennen om te weten: moet ik hier verbinden of moet ik hier provoceren? En dat vraagt af en toe ook om een moment van bezinning. Even niet hollen, maar stilstaan. Kijken naar het speelveld. Waar zijn we nu eigenlijk mee bezig?

Het is prima zo

Dus, laten we stoppen met dat dramatische gedoe over instabiliteit. Een minderheidskabinet dwingt ons tot volwassenheid. Het dwingt politici – en ons allemaal – om na te denken over wanneer we moeten strijden en wanneer we moeten samenwerken.

Ik zeg: mensen, het is prima zo. Laat het maar schuren, zolang we daarna maar weer bouwen.